Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2020

Γιατί οι Ελληνες «αντιστέκονται» στα γενόσημα φάρμακα


Χαμηλή αποδοχή καταγράφουν ακόμα τα γενόσημα στη χώρα μας. Παρά τις εδώ και περίπου μία δεκαετία απόπειρες θέσπισης κινήτρων για ασθενείς, φαρμακοποιούς και γιατρούς αλλά και τις συνεχείς μνημονιακές δεσμεύσεις για μεγαλύτερη διείσδυση των γενόσημων φαρμάκων στην ελληνική αγορά, το ποσοστό χρήσης τους από ασφαλισμένους είναι κοντά στο 28,5%, τη στιγμή που σε άλλες, σαφώς πιο εύρωστες οικονομικά χώρες και με μεγάλες βιομηχανίες φαρμάκων όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνά το 80%.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα δεδομένα του ΕΟΠΥΥ, το ποσοστό γενοσήμων στον όγκο των φαρμάκων που λαμβάνουν οι ασφαλισμένοι ήταν τον περασμένο Οκτώβριο στο 28,3%, (21,5% της μηνιαίας δαπάνης). Αν και η διείσδυσή τους στην αγορά έχει αυξηθεί σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα –όταν το ποσοστό δεν ξεπερνούσε το 18,5%– είναι ακόμα μακριά από τον «μνημονιακό στόχο» του τουλάχιστον 40%. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ για την Υγεία (Health at a Glance 2019), η χώρα μας είναι στις τέσσερις τελευταίες θέσεις όσον αφορά το μερίδιο των γενοσήμων στη φαρμακευτική αγορά μαζί με το Λουξεμβούργο (11%), την Ελβετία (23%) και την Ιταλία (25%). Στον αντίποδα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο (85%), η Χιλή (84%), η Γερμανία (82%) και η Νέα Ζηλανδία (81%), ενώ ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 52%.

Η προσπάθεια για αύξηση της χρήσης γενοσήμων ξεκίνησε «στραβά», με τους περισσότερους να την αποδίδουν στο μνημόνιο και να τη χαρακτηρίζουν άλλο ένα οικονομικό μέτρο. Με τον καιρό, η αρχική λανθασμένη αίσθηση των πολιτών ότι τα γενόσημα είναι φάρμακα δεύτερης κατηγορίας αμβλύνθηκε, ενώ σε ένα βαθμό απέδωσαν και τα οικονομικά κίνητρα, μείωση της συμμετοχής στη δαπάνη στην περίπτωση που επέλεγαν γενόσημα (εξομοίωση της τιμής των γενοσήμων με την ασφαλιστική τιμή και μηδενική συμμετοχή στις χρόνιες παθήσεις). Ωστόσο, ακόμα και σήμερα δύσκολα αλλάζουν το φάρμακο που γνωρίζουν, πόσο μάλλον όταν ουδείς ασχολείται στο να τους πείσει γι’ αυτό.

Οι οφειλές

Η συνταγογράφηση με βάση τη δραστική ουσία, δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αφού οι γιατροί βρίσκουν άλλους τρόπους για να διασφαλίσουν ότι ο ασθενής θα λάβει το σκεύασμα που αυτοί κρίνουν κατάλληλο για την περίπτωσή του. Το δε «μπόνους» προς φαρμακεία που έχουν υψηλές πωλήσεις γενοσήμων, έμεινε στα χαρτιά αφού ουδέποτε αποδόθηκε. Σύμφωνα, δε, με τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, η πολιτεία οφείλει στα φαρμακεία από το συγκεκριμένο «μπόνους» για τα έτη 2017, 2018 και 2019, περίπου 8 εκατ. ευρώ. Συχνά μάλιστα φαρμακοποιοί και γιατροί αλληλοκατηγορούνται για την αποτυχία της διείσδυσης των γενοσήμων. Οι μεν φαρμακοποιοί κατηγορούν τους γιατρούς ότι υποδεικνύουν στους ασθενείς ποιο φάρμακο να πάρουν, οι δε γιατροί καταγγέλλουν τους φαρμακοποιούς ότι προτιμούν να προωθούν τα πιο ακριβά φάρμακα λόγω υψηλότερου κέρδους.

Ο αντιπρόεδρος του ΙΣΑ, καρδιολόγος κ. Φώτης Πατσουράκος, μιλώντας στην «Κ» υποστηρίζει ότι το μέτρο της συνταγογράφησης με βάση τη δραστική ουσία θα πρέπει να αρθεί γιατί έβαλε τρικλοποδιά στα γενόσημα. «Δεν ξέρουμε ποιο φάρμακο δίνει ο φαρμακοποιός» σημειώνει και παραδέχεται ότι συχνά οι γιατροί προκειμένου να μπορούν να ελέγξουν πιο σκεύασμα τελικά θα λάβει ο ασθενής τους και να διασφαλίσουν ότι αυτό δεν θα τους δημιουργήσει προβλήματα (αλλεργίες κ.ά.) επιλέγουν να συνταγογραφήσουν δραστικές ουσίες που αναγκαστικά οδηγούν σε συγκεκριμένα πρωτότυπα φάρμακα. Σχολιάζοντας τη στάση των ασθενών σημειώνει ότι «επιθυμούν το πιο φθηνό φάρμακο, αρκεί όμως να τους πείσει ο γιατρός τους ότι αυτό που θα πάρουν είναι ασφαλές».

«Η όλη προσπάθεια διείσδυσης των γενοσήμων στην ελληνική αγορά έχει αποτύχει γιατί δεν υπήρξε από την πλευρά των κυβερνήσεων μία συντονισμένη προσπάθεια για να πεισθούν οι πολίτες ότι υπάρχουν γενόσημα ισάξια ή ακόμα και καλύτερα από τα πρωτότυπα», σημειώνει από την πλευρά του ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου Απόστολος Βαλτάς. Και προσθέτει, «αυτό δεν μπορεί να γίνει αποσπασματικά, με ένα σποτ στην τηλεόραση, ή με μέτρα που τελικά δεν αποδίδουν. Χρειάζεται μια εθνική στρατηγική για τα γενόσημα και μια συντονισμένη προσπάθεια ενημέρωσης των πολιτών από όλους τους εμπλεκομένους. Πολιτεία, γιατρούς και φαρμακοποιούς». 

Η έρευνα

Ελλειμμα εμπιστοσύνης στη δυνατότητα των ελληνικών αρχών να διασφαλίσουν την ποιότητα των γενόσημων φαρμάκων επιδεικνύει η πλειονότητα των φαρμακοποιών του ΕΟΠΥΥ, οι οποίοι σε γενικές γραμμές θεωρούν τα γενόσημα ισοδύναμα των πρωτότυπων. Σύμφωνα με έρευνα σε φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ που παρουσιάστηκε στο πρόσφατο Πανελλήνιο Συνέδριο για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας, η πλειονότητα των ερωτηθέντων φαρμακοποιών πιστεύει ότι η δραστικότητα, η ασφάλεια αλλά και οι προδιαγραφές παρασκευής των γενόσημων (74%, 63,5% και 66,4% αντίστοιχα) είναι ανάλογες αυτών των πρωτοτύπων. Ωστόσο, το 65% των ερωτηθέντων δεν πιστεύει στην ικανότητα των ελληνικών αρχών να διασφαλίσουν την ποιότητα και την ασφάλεια των γενόσημων φαρμάκων. Εξι στους δέκα φαρμακοποιούς του ΕΟΠΥΥ, μάλιστα, θα προτιμούσε τη χρήση γενόσημων φαρμάκων σε παθήσεις που δεν απειλούν άμεσα τη ζωή του ασθενούς. (Ερευνητές: Ευαγγελία Αργυροπούλου, φαρμακοποιός ΕΟΠΥΥ, Παναγιώτης Θεοδώρου και Μαγδαληνή-Αφροδίτη Χατζίκου, συνεργαζόμενο εκπαιδευτικό προσωπικό του τμήματος Διοίκησης Μονάδων Υγείας, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο).

3 σχόλια:

  1. Η απάντηση στο ερώτημα είναι απλή:
    Επειδή οι εκάστοτε Υπουργοί Υγείας είναι άεργοι επαγγελματίες πολιτικοί χωρίς καμία γνώση της Ιατρικής. Το συγκεκριμένο θέμα μπορεί να φαίνεται περίπλοκο στη λύση του αλλά στην ουσία είναι πολύ απλό και λύνεται με δύο Υπουργικές αποφάσεις:
    1. Επιστροφή στη δυνατότητα συνταγογράφησης με εμπορική ονομασία (αυτό άτυπα ήδη γίνεται καθώς ο ΙΣΑ έχει δώσει εντολή οι ιατροί να προτείνουν εμπορικό σκεύασμα και να αναφέρουν στη συνταγή ότι αν δεν δοθεί το συγκεκριμένο σκεύασμα ουδεμία ευθύνη φέρουν)
    2. Ποινικοποίηση του «κανένα φάρμακο χωρίς ιατρική συνταγή» (ο νόμος ήδη υπάρχει χωρίς συγκεκριμένες ποινές, κάτι δηλαδή σαν αντικαπνιστικός νόμος αλλά «δεν πειράζει και αν καπνίζετε αφού κανείς δεν θα σας τιμωρήσει»)
    Κατά τα άλλα,
    - οι Υπουργοί ακόμα ψάχνουν τάχα να βρουν τι φταίει. Περηφανεύονται ότι η Ελληνική Φαρμακοβιομηχανία είναι 3η οικονομική δύναμη μετά από ναυτιλία και τουρισμό αλλά δεν τους πειράζει που οι πολυεθνικές με τα πρωτότυπα έχουν το 77% της αγοράς! Το claw back και το rebate να είναι καλά και ο σίγουρος μισθός μας!
    - οι Φαρμακοποιοί λένε ότι τους εξαναγκάζουν έμμεσα οι γιατροί. Αλήθεια πως; Τα ραβασάκια των γιατρών μέσα στα βιβλιάρια είναι μάλλον αστείος και όχι βάναυσος εξαναγκασμός ώστε να υποχρεωθούν να μη δώσουν γενόσημα. Άσε το άλλο, ότι οι πολυεθνικές πάνε όλους τους γιατρούς στην Ελλάδα συνέδρια! Αυτό κι αν είναι αστείο επιχείρημα διότι και αυτά έχουν μειωθεί τόσο πολύ από το κράτος όσο και από τις εταιρείες εκτός και αν είσαι διάσημος πανεπιστημιακός ή διευθυντής κλινικής του ΕΣΥ
    - οι Γιατροί λένε ότι αλλάζουν τα σκευάσματα οι φαρμακοποιοί για να κερδίσουν 1-2€ από τη διαφορά με το πρωτότυπο. Δε λέω είναι έμποροι (μόνο;). Η τελευταία φορά που ανοίξανε επιστημονικό βιβλίο μπορεί να είναι όταν έδωσαν το τελευταίο μάθημα στη Φαρμακευτική. Αλλά, να είναι τόσο πολύ τσίπηδες καταντάνε απλά γελοίοι. Το μόνο που μπορώ να δεχθώ από εμπορικής σκοπιάς είναι ότι επειδή για κάθε δραστική ουσία υπάρχουν αρκετά γενόσημα και επειδή οι παραγγελίες τους γίνονται με το σταγονόμετρο (μην παραξοδευτούν κιόλας) να προμηθεύονται μεγαλύτερες ποσότητες από το σκεύασμα που τους έδωσε τη μεγαλύτερη έκπτωση (και που τυγχάνει να είναι το πρωτότυπο). Επίσης, το επάγγελμα του φαρμακοποιού παραμένει σκανδαλωδώς κλειστό (δηλαδή ο χασάπης μπορεί να ανοίξει ιατρείο αλλά δεν μπορεί να ανοίξει φαρμακείο και αυτό λέγεται από τους κυβερνώντες «μας πίεσαν οι θεσμοί και αναγκαστήκαμε ανοίξουμε ΟΛΑ τα επαγγέλματα») και τα ΜΣΦ και άλλες ουσίες (βιταμίνες, συμπληρώματα κλπ.) εκτός ελαχίστων απαγορεύεται να πωλούνται εκτός φαρμακείου (και γι’ αυτό συνεχίζουν να έχουν τιμές «φαρμακείου»).
    …και η κοροϊδία συνεχίζεται…

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Η έρευνα για τα αίτια της μειωμένης κατανάλωσης γενόσημων έγινε σε φαρμακοποιούς. Καλά ακόμα κλαίω από τα γέλια! Έλεος ρε παιδιά! Αντί να ρωτήσουν τη γνώμη των γιατρών ρωτάνε τους έμπορους! Είναι σα να ρωτάς τη γραβιέρα γιατί δεν την προτιμάει ο κόσμος και προτιμάει τη φέτα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ας ερωτηθουν οι φωστηρες αν στα παιδια τους με σηψαιμια θα εδιναν γενοσημα .

    ΑπάντησηΔιαγραφή